Người bệnh thường có các triệu chứng đau khớp, hạn chế vận động hay sưng khớp, biến dạng khớp. Những người có kì quái khớp, thừa cân béo phì, chấn thương khớp, khi trẻ lao động nặng thì đến tuổi trung niên hoặc về già cũng dễ mắc bệnh. Vậy làm thế nào để có được chế độ ăn uống hạp để đề phòng và giảm nhẹ căn bệnh thoái THK?
Chế độ dinh dưỡng có lí rất quan yếu. hiện thời các thực phẩm chức năng đang rất phổ quát, nhưng giá cả còn tương đối cao, không phải ai cũng có thể dùng thẳng băng. Tuy nhiên, chúng ta có thể chọn lọc thực phẩm hằng ngày là các thức ăn tự nhiên nhưng cũng có các công dụng gian THK có hiệu quả. Trong dân gian có rất nhiều thực phẩm có thể trở nên bài thuốc ngừa hoặc làm giảm những cơn đau do viêm xương khớp, giúp phòng bệnh THK nói riêng và tốt cho sức khỏe xương khớp nói chung.
Nước hầm xương chứa nhiều glucosamine và chondroitin là những hợp chất tự nhiên trong sụn, có tác dụng giúp sụn chắc khỏe.
Thực phẩm từ động vật
Người THK có thể ăn thịt lợn, thịt gia cầm (gà, vịt), tôm, cua. Đặc biệt là nên ăn cá nước lã như cá hồi, cá ngừ vì chúng chứa nhiều acid béo omega-3. Nhiều người quan niệm “Ăn gì bổ nấy”, vì vậy để phòng ngừa thoái hóa khớp, vì thế họ thường ăn những món ăn nấu từ xương ống hoặc sườn. Về mặt khoa học nước hầm từ xương ống hay sụn sườn bò và bê có chứa nhiều glucosamine và chondroitin là những hợp chất thiên nhiên trong sụn, có tác dụng giúp sụn chắc khỏe. ngoại giả các món ăn nấu từ xương ống hoặc sườn còn có thể bổ xung nguồn canxi quý giá cho thân thể. Việc ăn các món ăn từ tôm, cá hầm cả xương cũng giúp bổ xung canxi. Những người cao tuổi nếu có điều kiện thì nên sử dụng những “dược liệu” thiên nhiên này.
Nguồn thực phẩm dồi dào từ thực vật
Người THK nên ăn đầy đủ các loại ngũ cốc. Ngoài ra, đậu nành, rau xanh, hạt mầm có đặc tính chống bệnh tật, tăng cường hệ miễn dịch, kháng oxy hóa. Tăng cường ăn đu đủ, dứa, chanh, bưởi vì các loại trái này là nguồn cung ứng men kháng viêm và sinh tố C, hai hoạt chất có tác dụng kháng viêm. Đặc biệt hiện thời người ta đã phát hiện được tác dụng chữa THK của quả bơ kết hợp với đậu nành. Nghiên cứu cho thấy các chất trong trái bơ hay đậu nành có thể kích thích tế bào sụn sinh trưởng collagen, một thành phần protein đẵn của gân, sụn và xương. Trong một nghiên cứu, những người bị THK gối hay khớp háng được cho uống trái bơ hay đậu nành trong vòng 6 tháng thấy giảm các triệu chứng của THK và không phát hiện thấy tác dụng phụ gì cả.
Một số gia vị như ớt, hạt tiêu, gừng, lá lốt đều có tác dụng chống viêm, giảm đau đối với bệnh THK. Thậm chí người ta còn phân tách được từ ớt hoạt chất capsain có thể bôi chữa sưng đau khớp thoái hóa. Có nhiều loại nấm rất có ích cho sức khỏe người cao tuổi. Các món ăn chế từ nấm như canh nấm đông cô, lẩu nấm, nấm hương xào thập cẩm rất được chuộng. Không chỉ là món ăn ngon, các loại nấm còn có tác dụng tăng cường sức đề kháng thân thể, chống lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư, tim mạch... là các bệnh thuờng hay kèm theo người cao tuổi.
Nấm hương được mệnh danh là “vua của các loại nấm” còn có tác dụng chống viêm, chữa thân thể suy nhược, chứng chân tay tê bại. y khoa đương đại coi nấm hương như một nguồn bổ sung đáng kể lượng vitamin D 2 để phòng và chống bệnh còi xương, trị chứng thiếu máu. Đó là do chất ergosterol có trong nấm hương, dưới tác dụng của tia cực tím trong ánh nắng kim ô sẽ chuyển thành vitamin này. Nấm hương, mộc nhĩ kết hợp với súp lơ xanh, cà rốt, ớt đỏ để tạo thành món nấm hương xào thập cẩm, không chỉ ngon mà còn có khả năng phòng bệnh THK.
nấm mèo có tác dụng hạ huyết áp, phòng ngừa bệnh xơ vữa động mạch. Nó còn chứa một loại polysaccharid có khả năng tăng cường miễn nhiễm trong thân người để chống chất phóng xạ và ức chế khối u. Cà rốt và ớt rất giàu vitamin A và E, hai yếu tố cần thiết để bảo vệ bao khớp và đầu xương. Súp lơ xanh là thực phẩm giàu vitamin K và C, giúp cho xương khớp chắc khỏe. Có ý kiến cho rằng khi chế biến cà chua phải bỏ hạt vì ăn phải thì dễ bị viêm xương khớp. Trên thực tiễn không đúng như vậy. Ăn cà chua rất có lợi vì có thể làm bớt đau khớp. Hạt cà chua chẳng những không có hại mà còn có thể thay thế aspirin, có tác dụng giảm đau, chống viêm khớp. Tuy nhiên là quả thật có một số thực phẩm không có lợi cho những người cao tuổi như các chất béo (dầu, mỡ các loại), chất ngọt như kẹo, bánh, đồ uống ngọt.
Về đồ uống, các nghiên cứu của các nhà khoa học Thụy Điển đã chứng tỏ uống rượu nho có điều độ có thể làm giảm một nửa nguy cơ phát triển bệnh viêm khớp kinh niên.
Tóm lại nếu chúng biệt cách lựa chọn các thực phẩm tẩm bổ và phối hợp, sử dụng chúng thẳng thì có thể nấu được những món ăn rất ngon miệng nhưng có tác dụng có tác dụng gian bệnh thoái hóa khớp.
PGS.TS.BS. NGUYỄN VĨNH NGỌC
Nhân sâm và Nhục khoan thai
