Theo BSCK2. Hoàng Ngọc Quý - Trưởng khoa Thận – Nội tiết, BV Nhi Đồng 2, tuổi phát khởi dậy thì có thiên hướng càng ngày càng sớm so với đời ông bà, ba má trước đây. Dậy thì sớm thường gặp ở bé gái hơn bé trai, gấp 5 lần. Thường gặp ở đô thị hơn nông thôn. ngày nay, bệnh viện Nhi Đồng 2 đang quản ngại khoảng 500 trẻ dậy thì sớm, trong 10 tháng đầu năm 2019, chúng tôi có thêm gần 100 ca bệnh mới, làm tăng đột biến số lượng bệnh nhân cộng dồn hàng năm, gây khó khăn cho công tác điều trị.
Theo BS. Quý, trẻ được xem là dậy thì sớm nếu xuất hiện đặc tính sinh dục thứ phát ( vú, huyết trắng, kinh nguyệt, lông mu, lông nách, tinh hoàn, dương vật… ) trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Từ lúc xuất hiện triệu chứng dậy thì cho đến lúc các đặc tính sinh dục thứ phát hiện diện đầy đủ, ở nữ là 10,5 - 11 tuổi, ở nam là 11,5 – 12 tuổi.
Dậy thì sớm thường gặp ở bé gái hơn bé trai, gấp 5 lần.
Dậy thì là quá trình phát triển tất yếu của con người. Tuy nhiên, nếu trẻ dậy thì sớm quá sẽ có những tác động, ảnh hưởng ít nhiều đến tâm lý và thể chất của trẻ và gia đình. Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào tuổi khởi phát dậy thì, chừng độ phát triển các cơ quan sinh dục thứ phát (kích tấc, kinh nguyệt… ), tùy điều kiện cảnh ngộ kinh tế, từng lớp, môi trường sống của trẻ và gia đình... Bé gái dậy thì sớm dễ bị lạm dụng tình dục do trẻ chưa có khả năng nhận thức những hành vi lạm dụng và tự bảo vệ mình - BS Quý phân tách.
Dậy thì sớm được chia thành 3 nhóm:
Nhóm 1 là dậy thì sớm trung ương - đ ây là nhóm thường gặp nhất. duyên do dậy thì sớm của nhóm này phần lớn lại là vô căn (nhất là bé gái) , tức là không có duyên cớ thực thể gây ra dậy thì sớm. Nhóm này được điều trị bằng thuốc Triptoreline để ngăn sự phát triển nhanh các cơ quan sinh dục thứ phát.
Nhóm thứ 2, là nhóm dậy thì sớm ngoại vi, dạng này ít phổ biến hơn so với dậy thì sớm trung ương. Thường can hệ đến bướu buồng trứng, tinh hoàn, thượng thận… Nhóm nay không dùng Triptoreline để điều trị.
Nhóm 3 là dậy thì sớm không hoàn toàn , phát triển sớm, trơ khấc, một đặc tính sinh dục thứ phát (ví dụ tăng sinh tuyến vú đơn độc).
Khi con có miêu tả dậy thì sớm ba má cần đưa bé tới cơ sở y tế để được khám và tư vấn cụ thể.
Tuy nhiên, theo BS. Quý, không phải tất cả các trường hợp dậy thì sớm trung ương đều cần điều trị, chỉ có chỉ định điều trị với thuốc Triptoreline khi dậy thì tiến triển nhanh và/hoặc rối loạn tâm lý xã hội đáng kể. Quyết định điều trị còn thủ túc vào tuổi, tốc độ tiến triển dậy thì, tốc độ phát triển chiều cao và ước lượng chiều cao cuối cùng.
Vì đa số căn do dậy thì sớm ở bé gái là duyên do trung ương và vô căn, nên không ít trường hợp chính gia đình quyết định không can thiệp điều trị (sau khi được bác sĩ tham vấn đầy đủ), muốn để trẻ phát triển (tự nhiên) mà không có sự can thiệp bằng thuốc từ bên ngoài đưa vào cơ thể (thuần tuý là ba má chỉ muốn biết cơ thể con họ có bị (bệnh) không), không có nhu cầu làm chậm quá trình dậy thì sớm của trẻ.
Chính thành ra, khi trẻ có mô tả dậy thì sớm bác mẹ hãy đưa bé tới cơ sở y tế để được các thầy thuốc khám và tham vấn cụ thể - BS. Quý khuyến cáo.
Nguyễn Vũ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét